Je kunt mij bellen of mailen: 06 - 818 353 02|info@hoogbegaafdencoach.nl

Faalangst

Wat een vervelend "ding" is dat eigenlijk FAALANGST. Ik had mij voorgenomen om eens een artikel te schrijven over iets wat in de actualiteit leeft en dat om te zetten in iets wat met hoogbegaafdheid te maken heeft.

En weet je wat.... ik durfde het niet. Faalangst!. Zou dat wel een artikel zijn wat jullie leuk vinden, zitten jullie daar op te wachten?
Zo zie je maar weer, ook al ben ik een coach en zou ik ook beter moeten weten het gebeurt en overkomt mij ook nog regelmatig. Natuurlijk had ik dat artikel gewoon moeten schrijven, maar ik wil jullie ook een kijkje in mijn keuken (hoofd) geven. Hoe ik met dergelijke dingen worstel. Ik ben, gelukkig, ook maar een mens en bij mij gaat het echt niet allemaal goed.

Waarom heb ik het gewoon niet gedaan?

Dat is de vraag die bij velen van ons leeft. Voor de meeste simpel lijkende zaken komt "het" weer om de hoek kijken. Wat is toch de reden dat ik dan dingen niet durf te doen. Het is toch nog het veel voorkomende onderwerp bij hoogbegaafden van waardering. Waardering halen bij anderen in plaats van bij ons zelf. Dat is volgens mij HET grootste probleem bij faalangst. Bang dat de ander het niet leuk vindt wat je doet.

Vaak is dit te relateren aan situaties vanuit het verleden. Vervelende situaties dan wel te verstaan. Dingen die je goed dacht te doen (en eigenlijk ook goed waren), maar van anderen blijkbaar vonden dat je het niet goed deed. Dat gedrag werd niet beloond maar gestraft. Daar zijn velen voorbeelden van te noemen, maar die weet je vast zelf wel.

Kun je faalangst zelf oplossen?   Ja, dat kan.

Onderstaand een aantal tips:

  • Herschrijf je verleden.
    • Maak eens tijd om er eens goed voor te gaan zitten. Pak een pen en papier, nee niet op de computer, gewoon ouderwets en schrijf je levensverhaal op. Maar let op, in plaats van de bekende kritiek schrijf je nu alleen de complimenten die je kreeg voor de leuke dingen die je maakte of deed, de goede cijfers die je haalde enz. De mens is erg sterk in het onthouden van de negatieve ervaringen, en maak je dus plaats voor positieve ervaringen. Beschrijf in dit verhaal de jeugd die je graag had willen hebben;
  • Stel haalbare doelen
    • Ga geen dingen doen die praktisch niet haalbaar zijn. Dat versterkt alleen maar de faalangst. Doe juist dingen die je kunt of die net iets verder liggen dan wat je normaal doet (verlaat de comfort zone voor de stretch zone). Neem niet te veel hooi op je vork, anders voedt je de faalangst weer. Haalbare doelen is het motto. Ambitie mag maar overdrijf het niet (lastig voor een HB'er). Jouw stappen om de faalangst op te lossen is niet gebaat bij te hoge doelstellingen;
  • Visualiseer het succes
    • Het mode-woord van afgelopen jaar. Maar het is bewezen dat visualiseren helpt om je doelen te bereiken. Niet voor niets bestaat een groot deel van de trainingen van topsporters uit visualiseren. Visualiseren helpt ook om mentaal te ontspannen en dat zorgt er weer voor dat je minder snel in paniek raakt;
  • Het successen schrift
    • Koop een mooi schrift of boekje en hier ga je per dag bijhouden wat je allemaal goed hebt gedaan. Dit zijn bouwstenen voor je zelfvertrouwen. Hierdoor ga je positief denken. Het is dan wel verstandig om dit schrift of boekje regelmatig te lezen. Dit heeft velen al geholpen bij hun overwinning op faalangst;
  • De criticus
    • Iedereen heeft een zogenaamde innerlijke criticus. Je weet wel, dat stemmetje in je hoofd die zegt dat je dat niet kunt. Goed nieuws, deze criticus heb je helemaal zelf bedacht! Dat heeft als voordeel dat je hem zelf ook weer kunt afbouwen. Schrijf in een ander boekje al je faalangst-gedachten op. Daag deze één voor één uit en streep ze door. Je zult zien dat er maar heel weinig over blijven.Wie zegt er eigenlijk dat je een sukkel bent? Het feit dat je ouders vroeger zeiden dat het niet goed was wat je deed wil niet zeggen dat het waar was. Dat je fouten hebt gemaakt is niet erg, iedereen maakt fouten. Je bent oké zoals je bent;
  • Nog ééntje dan... Geloof in jezelf
    • Wat een dooddoener zul je misschien denken. Maar eigenlijk is dit de belangrijkste tip. De tips hierboven helpen alleen maar om deze tip te kunnen uitvoeren. Zelfvertrouwen, daar draait alles om. JIJ bent niet minder dan een ander. JIJ bent in staat om je doelen te bereiken als je dat ook echt wilt. Als je dat gaat geloven kun je van je faalangst afkomen. Geloven in jezelf is uiteindelijk HET middel wat je kunt inzetten in de strijd tegen faalangst. JIJ bent oke, JIJ mag er zijn. JIJ bent geen superman of supervrouw die alles moet kunnen.

Heb jij nog meer tips, of voorbeelden hoe jij je faalangst aanpakt. Laat mij en de andere lezers het weten. Nog een fijne pasen!

O, ja, ik had een artikel willen schrijven over het invoeren van de superprovincie en wat dat kan doen met de identiteit van mensen...

24 Comments

  1. […] Waardering van jezelf krijgen.Kijk anders ook nog even in mijn blogs over de comfortzone, faalangst en irrationele gedachten. Want een “Nee” zal voor velen de radartjes laten draaien in […]

  2. […] of van anderen, jij hebt de verwachting gecreëerd, niemand anders.Dus aanpakken die faalangst! Zie hiervoor ook een andere blog van mij. Ik heb besloten om faalangst vanaf nu “straalangst” te gaan noemen en dat is een […]

  3. Jeannette Bal 9 augustus 2014 van 11:49 - Antwoorden

    Ik merkte dat ik mezelf ging overschreeuwen. Opgegroeid in een achterstands wijk telden alleen de durfals en anders werd je gepest, dus deed ik me stoerder voor dan ik was. Dat heeft me ver gebracht, achteraf komen de zenuwen. Wat heb ik gedaan? Wat zullen ze van me denken. Maar het heeft me ook in mijn latere leven ver gebracht.
    Mijn zoon heeft hard moeten werken om mee te komen op school. Altijd werkjes mee naar huis en een klas overgedaan op de basisschool vanwege faalangst. Inmiddels doet hij Hbo en haalt hoge cijfers. Hij vind het normaal dat hij er voor moet werken.

  4. Jeannette Bal 9 augustus 2014 van 11:49 - Antwoorden

    Ik merkte dat ik mezelf ging overschreeuwen. Opgegroeid in een achterstands wijk telden alleen de durfals en anders werd je gepest, dus deed ik me stoerder voor dan ik was. Dat heeft me ver gebracht, achteraf komen de zenuwen. Wat heb ik gedaan? Wat zullen ze van me denken. Maar het heeft me ook in mijn latere leven ver gebracht.
    Mijn zoon heeft hard moeten werken om mee te komen op school. Altijd werkjes mee naar huis en een klas overgedaan op de basisschool vanwege faalangst. Inmiddels doet hij Hbo en haalt hoge cijfers. Hij vind het normaal dat hij er voor moet werken.

  5. Irene 4 mei 2014 van 20:56 - Antwoorden

    Tja, faalangst... Ik denk dat ik alleen bang ben te falen in de ogen van anderen. Voor mezelf maakt het niet uit, maar wat de anderen van mij vinden, lijkt een enorme externe trigger te zijn. Ik heb mezelf inmiddels volledig geaccepteerd (al zijn er nog wel verbeterpunten), maar anderen lijken me (mijn gedrag) vaak maar raar te vinden. En dat is nu net het probleem! Ik ben vroeger zo vaak gepest, dat ik nu hun bevestiging zoek, ik wil erbij horen, gewoon zijn. Maar ja... dat gaat hem dus mooi niet worden... Het is voor mij vooralsnog zoeken naar de balans in dit spanningsveld (al denk ik dat een definitieve oplossing eerder te vinden is, in het niet meer afhankelijk zijn van de mening van anderen)...

  6. Mas 25 april 2014 van 21:09 - Antwoorden

    Ik heb nog eens zitten nadenken over faalangst. Soms vind ik het fijn om je onderwerpen eens even binnenstebuiten te keren en eraan te proeven om een beter beeld voor mezelf te vormen.
    Ja, moge duidelijk zijn dat ik er ook last van heb. Ik bekijk het echter ook vanuit een andere kant. De welbekende desinteresse. Er zijn zaken die ik niet doe, misschien uit een soort verkromde vastgeroeste verlegenheid/onzekerheid/faalangst. Maar ik merk dat er ook dingen zijn die ik niet doe, simpelweg omdat de voorpret en de plannen maken veel leuker waren dan de eigenlijke activiteit. Deze twee factoren kunnen soms zo samenvallen, dat ik het onderscheid niet kan maken tussen de twee.

    Is het gerelateed aan hb of gewoon aan mens zijn?

    • Jan 1 mei 2014 van 20:15 - Antwoorden

      Mas,

      Soms zijn dingen gewoon omdat je mens bent. Wat wel vaak gebeurt is het uitzoeken van dingen dat dit tot in extreme kan doorschieten maar de uitvoering blijft liggen omdat de lol er dan af is. Het gaat dan inderdaad om de voorpret. Niets mis mee.

      Je kunt je afvragen bij die dingen die je niet doet, of je ze echt niet leuk vindt of omdat er toch een patroon onder zit? Het antwoord weet je zelf wel.

  7. Simon 23 april 2014 van 04:10 - Antwoorden

    Ik kan mij niet herinneren dat ik als kind faalangst had, wist misschien niet wat dat inhield. Later pas, toen ik ging werken en ik me moest meten aan anderen kwam een zekere vorm van faalangst opzetten. Als ik dacht dat de ander meer kennis van zaken had, dan klapte ik dicht. Achteraf had ik net zoveel kennis van zaken... Faalangst verlamt. Ondertussen heb ik leren omgaan met faalangst, 'gewoon' opkomen voor jezelf en je plek 'opeisen'. Nee, helemaal ben ik er niet van af. In nieuwe situaties, recentelijk nog, kijk ik den kat wel vaak eerst uit de boom alvorens ik laat zien wat ik in huis heb. Is faalangst niet iets dat hand-in-hand gaat met perfectionisme, waar HB's goed in zijn?

    • Jan 1 mei 2014 van 20:19 - Antwoorden

      Faalangst komt in mijn beleving voort uit het gedrag van ouders naar kleine kinderen toe. Kinderen zijn onbevangen en kennen geen faalangst. De angst van de ouders wordt geprojecteerd naar de kinderen en dat is de basis van faalangst. Hoe beleef je deze voorbeeldzinnen?:
      Niet doen, straks val je...
      Doe maar gewoon, dan doe....
      Voorzichtig hoor....

      En ouders van nu, hoe doen jullie het? precies hetzelfde waarschijnlijk. De beschermingsdrang van ouders is op zich prima, maar kan zich door het kind heen uiten als faalangst.

  8. Judith 22 april 2014 van 23:13 - Antwoorden

    Beste Mas,

    Ik durfde vroeger nooit iemand aan te kijken, zo verlegen, dus ben ik toen in de horeca gaan werken.
    Toen ik eenmaal zover was dat ik zelf mijn keuzes kon maken heb ik steeds mijn grenzen verlegd. En ja, ik scheet vaak 7 kleuren poep, maar dat hoort erbij.
    Met in het verleden blijven hangen is nooit iemand verder gekomen. Ik ben daar ook pas sinds een paar jaar achter hoor maar je bent nooit te oud om te leren. Laatst ben ik naar een business training geweest en daar heb ik zoveel geleerd!!
    Het gaat allemaal om je mindset, uit je comfort-zone stappen en ga failing forward. Niemand is perfect en je doet jezelf zoveel te kort door te wachten op wat misschien zou kunnen komen.
    Stop beeing a victem, open up, be proud and enjoy the rest of your life. En luister naar de enige belangrijke persoon in je leven: JIJ

    • Bea 3 januari 2018 van 13:01 - Antwoorden

      @Judith
      Denk je dat het dan verstandig is dat wij onze verlegen dochter misschien op theaterles doen zodat zij zich meer opent en van haar faalangst afkomt. Wij vinden ook gewoon dat haar basisschool in Amsterdam haar te weinig steun biedt bij haar angsten. Is jouw methode op iedereen toepasbaar?

      • Jan Everts 3 januari 2018 van 15:39 - Antwoorden

        Ik denk dat een theaterschool absoluut kan helpen., Onze zoon zit ook op theaterles en ik zie dat hem dat helpt. Maar goed het is voor ieder kind weer anders natuurlijk... Proberen kan hier in mijn ogen geen kwaad.

  9. Mas 22 april 2014 van 18:17 - Antwoorden

    Wauw, Judith.
    Ik ga proberen jouw woorden in mijn achterhoofd te houden als ik weer die angst voel, als ik weer voel dat mijn keel wordt dichtgeknepen en ik de controle verlies. Het is de angst die me tegenhouden in het DOEN. Misschien als je inderdaad bewust de keuze kan maken NIET bang te zijn, gewoon erdoonheen lopen zonder erbij stil te staan. (haha, nu nog even oefenen in het hoe...)

    • Jan 22 april 2014 van 19:27 - Antwoorden

      Hallo Mas,

      Dank je wel voor je reactie. Judith heeft het mooi neer gezet, wel grappig om te zien hoe volwassenen allerlei dingen zijn afgeleerd.
      Als ik dagelijks naar mijn kinderen kijk, dan hebben zij geen angst. Het zijn de volwassenen die de angst overbrengen. Ik zie ze elke dag gewoon weer vallen, opstaan en weer proberen. Met die metafoor in je gedachten kan het al weer wat makkelijker zijn. Als je niet valt en weer opstaan, blijf je altijd op de plek waar je nu bent. Dat is volgens mij niet de bedoeling. Coaches hebben de meest originele vraag voor dit soort zaken: "Wat is nu het ergste wat je kan overkomen?" Als je die vraag meeneemt en daar het antwoord op geeft, wordt het volgens mij een stuk makkelijker.
      Veel succes.

      Groet

      Jan

  10. Judith 22 april 2014 van 00:38 - Antwoorden

    Ja ik heb faalangst en nee ik trek mij er niets meer van aan!
    Dat klinkt raar, maar ik ben opgegroeid in een wereld waar alles wat verkeerd ging aan mij werd toegeschreven. Alle fouten die ik maakte werden vergroot, aangedikt en constant herinnert. Zo erg dat ik niets meer durfde of deed. Zo bang om fouten te maken dat alles geheid verkeerd ging.
    Tot ik op een gegeven moment bedacht dat ik het zat was. Ik mag fouten maken, daar leer ik van. En het kan mij niets meer schelen wat anderen daar van denken en sinds dat de mindset is, maak ik minder fouten, heb ik minder stress, doe ik veel meer dingen waar ik ondanks mijn blunders toch aan mee doe. En degene die het hardst lacht om mijn blunders ben ik zelf. Soms ga ik met hardlopen bijna op mijn gezicht en dan loop ik een kilometer daarna nog te gniffelen, want het ging dan niet goed, maar ik liep wel hard. Iets waarvan ik dacht het nooit meer te kunnen doen.
    En ondanks alle tegengas van mijn man ga ik wel naar opleidingen, wedstrijden met mijn paard of hardlopen etc gewoon omdat het kan. Ik heb zoveel niet kunnen doen of in de toekomst kan ik het misschien niet meer doen dat ik het gewoon doe en ik zie wel waar het schip strand. Dat is zo vernieuwend en bevrijdend.
    Ik heb er voor gekozen geen slachtoffer meer te zijn ook niet meer van mijzelf.

    • Jan 22 april 2014 van 08:23 - Antwoorden

      Hallo Judith,

      Dank je wel voor je bijdrage. Echt top hoe je dit voor jezelf hebt opgelost. Prachtige ontwikkeling en hiermee kies je ook heel bewust voor jezelf.

  11. Mariëtte Reijn 21 april 2014 van 22:13 - Antwoorden

    Faalangstig ben ik ook wel vooral als ik iets nieuws moet doen waar veel van afhangt. Ik kan dan best om bevestiging vragen. Ik wil even horen dat het oke is waar ik mee bezig ben maar anderen kunnen dit niet altijd laten weten omdat ze er onvoldoende weet van hebben. Ik leer er wel steeds beter mee omgaan. Het is mijn innerlijke leerproces. Er moeten weer een paar keer positieve dingen gebeuren waardoor ik weer positieve energie krijg waardoor ik er weer helemaal voor.ga.

    Leuke blog Jan!

    Hartelijke groeten van Mariëtte

    • Jan 22 april 2014 van 08:56 - Antwoorden

      Hoi Mariëtte,
      Wat is het toch raar om maar elke keer bevestiging te zoeken, terwijl je zelf waarschijnlijk ook wel weet dat het niet nodig is. Ik snap je helemaal en doe het zelf ook nog (te) vaak.
      Wel grappig om te lezen dat jij bevestiging zoekt bij mensen die geen bevestiging kunnen geven!
      Gewoon vertrouwen op je intuïtie en doen. Uiteindelijk weet je meestal zelf wel of het goed is of niet. Zelfvertrouwen bouwen!

      Dank je wel
      Groet
      Jan

  12. Annemarie van Prooijen 20 april 2014 van 02:04 - Antwoorden

    Hoi Jan,

    Dank je wel voor je artikeltje en je openheid. Ik heb je artikel gevonden via de 'Ik ben hoogbegaafd'-pagina op Facebook met de vraag '...faalangst. Hoe ga jij daar mee om?'

    Als violist heb ik te maken gehad met vreselijke plankenkoorts. Heel zonde van al het harde werk dat niet naar voren komt op het podium vanwege de zenuwen. Deze plankenkoorts is voornamelijk weggegaan door succeservaringen. Alle oefeningen die ik ooit kreeg om de zenuwen onder controle te krijgen mochten niet baten. Pas toen ik mijn bachelor-examen (een solo-concert in grote zaal) goed had gespeeld wist ik zeker dat ik het dus kon. En het zat allemaal tussen mijn oren, maar oh, zo echt.

    Nu, vele mooi concerten later, komt het soms nog een beetje op, maar ik kan de knop inmiddels omzetten en dat is geweldig!

    Groetjes,

    Annemarie

    PS Eddy, wat grappig om je hier tegen te komen! 😀 Zo is zelfs het internet nog een kleine plek.

    • Jan 22 april 2014 van 09:08 - Antwoorden

      Dag Annemarie,

      Dank je wel voor je reactie. Leuk dat je via de andere pagina hier terecht bent gekomen en ook een berichtje plaatst.

      Volgens mij perfect beschreven, faalangst gaat ook vaak weg door de successen. Het probleem in het begin is dat je een succes nodig hebt om dat te geloven.

      Groet
      Jan

  13. marion 18 april 2014 van 20:31 - Antwoorden

    hi Jan,

    hoogbegaafd of niet, het is heel herkenbaar! Mijn faalangst uit zich door veel voorbereiding, zodat het niet mis kan gaan... geen garantie uiteraard! Want juist hierdoor creëerde ik zoveel spanning dat ik op het moment suprême een black out kon hebben. En op de momenten wanneer ik geen tijd voor voorbereiding had, ging het gewoon goed! Inmiddels weet ik hier beter mee om te gaan, door telkens te reflecteren op waarom het nu wel goed ging, waardoor het zelfvertrouwen stijgt. Daarnaast maakt het mij flexibeler en dat voelt ook beter!
    Nu nog de juiste balans vinden.

    Dank voor dit mooie blog!
    Marion

    • Jan 22 april 2014 van 09:05 - Antwoorden

      Hoi Marion,
      Dank je wel.
      Volgens mij hoef je dus niets voor te bereiden, behalve de reguliere dingen. Het (te) goed voorbereiden creëert ook druk die je eigenlijk niet nodig hebt.
      Zoals ik nu bijna bij iedereen reageer intuïtie is het woord. Dat is gewoon altijd goed, maar op de een of andere manier zijn wij het luisteren naar intuïtie een beetje kwijt geraakt.

      groet
      Jan

  14. eddy van herk 18 april 2014 van 13:01 - Antwoorden

    Jan wat herkenbaar, punt voor punt herkenningen die ik ook min of meer heb..

    onder het kopje "De criticus" heb ik een hele commissie zeg maar een OR en dat loopt nogal eens op niets uit.

    leuk dat je het zo helder op een rijtje hebt..

    groet Eddy

    • Jan 22 april 2014 van 08:58 - Antwoorden

      Hoi Eddy,

      Ik heb er maar een benoemd uit het hele kabinet 🙂 Het gaat eigenlijk alleen maar op varen op je eigen intuïtie.
      Hoe vaker je dat doet hoe groter ook het zelfvertrouwen wordt.
      Bedenk dat jij zelf de commissie hebt geïnstalleerd. Je kunt ze dus ook ontslaan!
      groet
      Jan

Reageer